Java 1945/1946

 
 
Soerabaja / Batavia 1945 / 1946
September 1945 landde een groepje parachutisten in de omgeving van Batavia om een overdracht voor te bereiden van RAPWI geinterneerden.Een week later arriveerden de Engelse kruiser 'Cumberland' en het Nederlandse marineschip Hr.Ms. 'Tromp", dat de Slag in de Javazee overleefd had. De Engelse bevelhebber, generaal Christison, kreeg een spervuur van vragen, welke betrekking hadden op het idee dat de Engelsen de weg zouden vrij maken voor de Nederlandse bestuursfunctionarissen. Nadat zijn uitleg over de Britse opstelling duidelijk gemaakt werd, werd dit in volkomen andere bewoordingen door o.m. Radio Batavia en een aantal lokale dagbladen aan de bevolking kenbaar gemaakt. Verklaard werd nl. dat de Britten gekomen waren als gasten van de IndonesiŽrs. Ook inmenging van de Nederlandse troepen werd ten stelligste tegengesproken.
Hierna nam een chaotische tijd een aanvang. Jonge extremisten, pemoeda's, namen de wapens over van de Japanse militairen en overal werden leuzen als '
Milik Republik Indonesia" en 'Merdeka' op veel gebouwen geschreven.
Duizenden Nederlanders, Chinezen werden het mikpunt van de jonge vrijheidsstrijders die, opgehitst door de dagelijkse radio-uitzendingen met haatcampagnes van Soetomo. Hij was lid van de BBRI, de '
Barisan Banteng republik Indonesia'.
De
Bersiap-periode was tot ontwikkeling gekomen. Met een niets ontziende haat tegen de Europeanen bewapenden jongeren vanaf 14 jaar zich met handgranaten en andere wapens.
Zij heersten over Soerabaja in oktober en november 1945. De Britse brigadegeneraal Mallaby werd op lafhartige wijze vermoord.
In deze periode kwamen tal van onschuldigen om in een strijd die hoofdzakelijk gevoerd werd door loslopende benden en extremisten.

Op 17 november 1945 vertrok
MS Noordam met 105 officieren en 1939 manschappen vanuit de Amerikaanse havenstad Norfolk naar Nederlands-IndiŽ. Via Middellandse Zee, Suezkanaal en Ceylon kwam men in de Indische wateren. Rechtstreeks naar Batavia was niet mogelijk. Via Port Swettenham en Penang kwam men uiteindelijk aan in Tandjong Priok op 30 december 1945. De volgende dag vertrok kolonel de Bruyne naar Batavia, om geruchten te ontzenuwen over een terugkeer naar Malakka van de 'Noordam'.
Op hoger niveau waren er gesprekken geweest tussen Nederlandse en Britse autoriteiten. De Britten, in de persoon van generaal
Christison aan de ene kant, en aan de andere kant de Nederlandse admiraal Helfrich en de vertegenwoordiger van de Nederlandse regering, van Mook, verschilden teveel van mening over de opstelling en aanpak van de IndonesiŽrs .
Men duldde van Britse zijde totaal geen inmenging van Nederlandse troepen. Soekarno verbreidde ondertussen zijn propaganda en de Britten gaven hem hiertoe alle gelegenheid.
Uiteindelijk keerde de Bruyne terug naar de '
Noordam' en beval dat de mariniers onder stilzwijgen zouden embarkeren in Batavia en vandaar zouden vertrekken naar de buitenwijk
Meester Cornelis.
Toen 1 Inbat hier aangekomen was, kreeg men de order van het Commando Zuid-Oost AziŽ om terug te keren op het schip en met de overige mariniers naar Malakka te varen. Ondertussen voer het tweede transportschip, de
'Bloemfontein' ook richting Nederlands-IndiŽ.
De Bruyne, woedend over de gang van zaken, legde aan de manschappen uit, dat de opleiding van de mariniers uiteindelijk voltooid zou zijn, wanneer de periode 'Malakka' achter de rug was.
Beide schepen kwamen uiteindelijk aan in
Singapore, waarna de mariniers naar Ladang-Geddes in het binnenland vervoerd werden. Tot eind februari 1946 was dit het onderkomen van de Mariniersbrigade.

© SMG

Op 1 maart 1946 werd ingescheept op de 'Nieuw Amsterdam' en vertrok men vanuit Singapore naar Soerabaja. Hier zou men de stellingen over gaan nemen van de 5e Indian Divisie. Langs de westrand van Soerabaja had men een verdedigingslinie gecreeŽrd die nu bemand zou gaan worden door de brigade. Ook munitie- en olieopslag kwam onder bewaking van de Nederlanders. In april nam de X-Brigade (KL) de "Westwall" over, zodat de Marbrig ook andere gebieden rond Soerabaja kon beveiligen.
De Veiligheidsdienst van de Marbrig kreeg in de loop van de tijd een beter inzicht in de organisatie en de bedoelingen van de IndonesiŽrs, dan de Britten ooit gehad hadden. De rondtrekkende benden bleken deel uit te maken van een grotere organisatie, waarbij er al sprake was van de vorming van bataljons en compagnies. Rond Soerabaja werd in de loop van enkele weken een compleet verdedigingssysteem opgebouwd met een zgn. 'demarcatielijn'. In Soerabaja werden diverse gebouwen, zoals de
cantine en het hospitaal, voor de Mariniersbrigade geschikt gemaakt.
Aan de andere kant van deze lijn zat
generaal-majoor Soengkono, die zijn commando in Modjokerto had.

© SMG

Het zou niet lang meer duren of de Mariniersbrigade was geheel compleet en zou samen met de X-Brigade (KL) de zgn. 'A-divisie' vormen. Op 25 april 1946 kwam uit Nederland het koopvaardijschip 'De Bossevain' aan met nog eens 800 mariniers.
De brigade was voltallig.