Eerste pol

itionele actie

 

Een grote teleurstelling voor de Nederlandse regering was dat het in Linggadjati de republiek zou moeten aanvaarden als een staat, die Java en Sumatra zou omvatten. De grootte hiervan was ruim meer dan de helft van de het grondgebied van de nieuwe republiek. Zonder veel moeite kon de republiek dan in de komende maanden zich uitbreiden met alle kleinere deelstaatjes.
Opzet van de Nederlandse regering was, ook al voor Linggadjati, om op Sumatra een vierde deelstaat op te zetten. Dit was niet gelukt, mede doordat de Britten dit hadden verhinderd. Nu, na Linggadjati, werd er door de Nederlandse onderhandelaars op gerekend, om dit laatst genoemde gebied los te weken van de republiek.
Net als bij de overige deelstaten werd er gesproken over een vorm van zelfbeschikkingsrecht. De republiek had na het Linggadjati-overleg in een aantal gebieden de soevereiniteit van Nederland moeten erkennen. Volgens de Nederlandse onderhandelaar Schermerhorn betekende dit dan ook dat Nederlandse troepen het Republikeinse gebied zouden mogen betreden.



Deze gedachte zou zich voor Nederland in de komende periode ongunstig doen uitkomen, toen Nederland zich vastlegde op de eigen interpretatie van de overeenkomst en de Republiek vasthield aan haar interpretatie. Er werd veel waarde gehecht aan de feitelijke erkenning van het gezag op Java en Sumatra. Toelaten van Nederlandse troepen op eigen grondgebied was uitgesloten. Het gevolg was dat de besprekingen muurvast kwamen te zitten. Maar doordat Nederland op 21 juli 1947 naar de wapens greep, veranderde de situatie. De actie die nu volgde, was operatie "
Product".  Fel verzet, zoals in de bersiap-tijd, was er nu niet meer.

Generaal S.H.Spoor

De legercommandant, generaal S.H. Spoor, had zich bij de voorbereidingen tot de actie wat afzijdig gehouden. Hij ging er vanuit dat men niet kon weten hoe omvangrijk het verzet zou zijn. Toen hij van zijn 'intelligence-staff' hoorde dat dit bleek mee te vallen startte hij een plan om dan gelijk de gehele republiek te bezetten. De Indische regering viel hem daarin bij en ook in politiek Den Haag was men hier een voorstander van.

1e Politionele Actie: Nederlandse troepen op Oost-Java

 

Agressi Satu: manschappen van de Siliwangi-divisie

manschappen van de Z-Brigade

Onder internationale druk moest de Nederlandse regering de actie begin augustus 1947 stopzetten.